Грамадская думка Польшчы адносна Беларусі і беларусаў

У траўні 2026 года Інстытут «Палітычная сфера» у партнёрстве з SW Research (Польшча) правёў сацыялагічнае апытанне «Грамадская думка Польшчы адносна Беларусі і беларусаў». У ім прынялі ўдзел 1006 рэспандэнтаў.

Мэта апытання — зразумець, як у польскім грамадстве ўспрымаюць Беларусь, беларусаў і асноўныя пытанні, звязаныя з беларуска-польскімі адносінамі. У цэнтры ўвагі былі палітычныя ацэнкі, бяспека, міграцыя, эканоміка, культурная памяць і гістарычная спадчына.

Спачатку рэспандэнтаў пыталі пра іх палітычны выбар на апошніх парламенцкіх выбарах, а таксама пра ўяўленні адносна спадчыны Першай Рэчы Паспалітай. У гэтым жа блоку разглядалася стаўленне да магчымай змены дзяржаўнага герба Беларусі і пазнавальнасць беларускіх культурных і гістарычных дзеячаў.

Наступныя пытанні былі звязаныя з тым, як палякі бачаць беларусаў як народ і беларускую культурную традыцыю. Удзельнікаў прасілі выказацца, ці лічаць яны беларусаў самастойным народам, а таксама як ставяцца да таго, што Адам Міцкевіч і Тадэвуш Касцюшка ў сучаснай беларускай культуры і гістарыяграфіі часам прадстаўляюцца таксама як беларускія палітычныя і культурныя постаці.

Далей апытанне пераходзіла да непасрэднага стаўлення да беларусаў. Рэспандэнты ацэньвалі беларусаў, якія жывуць у Беларусі, і грамадзян Беларусі, якія жывуць у Польшчы. Таксама задавалася пытанне пра асабістыя кантакты з людзьмі з Беларусі за апошні год.

Наступны тэматычны блок закранаў міграцыю і бяспеку. Удзельнікі ацэньвалі рашэнне польскага ўрада прымаць людзей, вымушаных пакінуць Беларусь пасля падзей 2020 года, і адказвалі, ці бачаць у грамадзянах Беларусі, якія жывуць у Польшчы, пагрозу для нацыянальнай бяспекі. Тых, хто бачыў такую пагрозу, дадаткова пыталі, у чым яна заключаецца.

Пасля гэтага рэспандэнтаў прасілі ацаніць эканамічны ўнёсак беларусаў, якія жывуць у Польшчы, а таксама пагрозу з боку сучаснай беларускай дзяржавы. У гэтай частцы апытання таксама разглядаліся ацэнкі палітычнага рэжыму ў Беларусі і ступені самастойнасці Беларусі ў знешняй палітыцы.

Асобнае месца займалі пытанні пра беларускія ўлады і дэмакратычную апазіцыю. Рэспандэнты адказвалі, ці лічаць Аляксандра Лукашэнку законным кіраўніком Беларусі, ці чулі пра Святлану Ціханоўскую, якую палітыку Польшча павінна праводзіць у дачыненні да Беларусі і як ёй варта выбудоўваць адносіны з беларускай дэмакратычнай апазіцыяй.

У фінальнай частцы апытання ішла гаворка пра практычныя аспекты адносін з Беларуссю і беларусамі. Сярод іх — прычыны нежадання развіваць кантакты з беларускай дэмакратычнай апазіцыяй і магчымыя падыходы Польшчы да працоўнай міграцыі з Беларусі.

Прэзентацыя даследавання адбудзецца 18 чэрвеня ў межах IV Беларуска-польскага экспертнага форуму імя Рамана Скірмунта.