Даследаванне бяспекі ў Беларусі: асноўныя этапы эвалюцыі

4 лістапада 2009 г., а 18-й гадзіне, на падворку ЦСІ адбудзецца паседжанне рэгулярнага даследчага семінара Інстытута “Палітычная сфера”. Тэма дакладу: “Даследаванне бяспекі ў Беларусі: асноўныя этапы эвалюцыі”Дакладчык: Дзяніс Мельянцоў, апанент: Андрэй Валодзкін.

Запрашаюцца ўсе жадаючыя. За дадатковай інфармацыяй звяртайцеся на info@palityka.org

Тэзісы дакладу:

Задачы дакладу: акрэсліць дысцыплінарнасць даследаванняў бяспекі ў заходняй традыцыі і ў Беларусі, зрабіць агляд эвалюцыі даследаванняў бяспекі ў Беларусі і пазначыць перспектыўныя даследчыцкія накірункі.

1. Security Studies: кантэкст развіцця

Security Studies у Заходняй Еўропе і ЗША вылучылася з навукі пра Міжнародныя адносіны (МА) пасля Другой сусветнай вайны і апелявала да дзяржавы як галоўнага актара, і развівалася да 1970-х гадоў як, пераважна, Strategic Studies. Rand Corporation – асноўны think-tank.

1980-я – 1990-я гады – адыход ад дзяржавацэнтрычнай парадыгмы, з’яўленне канцэптаў commonsecurity, comprehensive security, human security

1990-я – 2000-я – развіццё новых тэарэтычных накірункаў – gender security, securitization, cooperativesecurity etc як вынік канвергенцыі традыцыйных накірункаў у МА – неарэалізму, неалібералізму і неамарксізму.

У СССР даследаванні бяспекі адбываліся пераважна ў закрытых вайсковых установах і былі засакрэчаныя. Адсутнічала асобая дысцыпліна – тэорыя міжнародных адносінаў. Галоўная прычына – неадназначнае стаўленне марксізму да МА.

2. Security Studies у незалежнай Беларусі

У незалежнай Беларусі даследаванні бяспекі не набылі асобнай дысцыплінарнасці і развіваюцца ў розных галінах ведаў і ў межах розных інстытуцыяў – БДУ, Вайсковая Акадэмія, Інстытут Нацыянальнай Бяспекі (ІНБ).

Даследаванні бяспекі ў Беларусі можна падзяліць на некалькі этапаў:

– ад 1990(91) да сяр. 1990-х. Паўставанне МА як асобнай дысцыпліны (кафедра ў БДУ), з’яўленне “геапалітыка”, першыя “адкрытыя” тэксты па бяспецы;

– сяр. 1990-х – пач. 2000-х. Вылучэнне асобных курсаў для студэнтаў, стварэнне Факультэту міжнародных адносінаў (ФМА), часопіс ЖМПМА, ІНБ, даследаванні бяспекі развіваюцца неадрыўна ад МА, аналітыка па праблемах знешняй палітыцы;

– ад пач. 2000. Становіцца даступны асноўны масіў заходніх тэкстаў, першыя спробы адаптацыі заходняга досведу.

Даследаванні бяспекі ў Беларусі – мешаніна з гісторыі, паліталогіі і міжнароднага права. Асноўныя характарыстыкі тэкстаў супрацоўнікаў ФМА: малы набор тэмаў (канфлікты, міжнародныя арганізацыі, тэрарызм), апісальнасць і кейсы, адсутнасць тэарэтычных работ і адаптацыі заходняга досведу.

Даследчыкі бяспекі ў асноўным маюць гістарычную адукацыю, у адрозненні ад заходніх калег (МА, дыпламаты, палітолагі, вайскоўцы)

Закрытасць даследаванняў у ІНБ і Вайсковай Акадэміі пры канцэнтрацыі спецыялістаў – выпадзенне Strategic Studies і даследаванняў нацыянальнай бяспекі

3. Стратэгія і магчымы парадак дня даследаванняў ў Беларусі

Магчымы парадак дня даследаванняў: нацыянальныя інтарэсы Беларусі, паняцце нейтралітэту у сучасным свеце, здабыткі і страты ад нейтралітэту ў Беларусі, баланс сілаў ва ўмовах глабалізацыі, супольнасці бяспекі, сістэма кааператыўнай бяспекі і Беларусь, стратэгічная культура і яе трансфармацыя, фармаванне еўрапейскай абарончай кампаненты і месца Беларусі, стратэгія бяспекі Беларусі, энергетычная бяспека, рэгіянальная бяспека.

Check Also

Аб’яўленне збору публікацый на прэмію Кангрэса адкладаецца да 20 лютага 2019

Аб’яўленне збору намінацый намінацый на Прэмію за найлепшую навуковую публікацыю ў галіне сацыяльных і гуманітарных дысцыплін ...

Яндекс.Метрика