№24, 2016

Падчас савецка-нямецкай вайны Савецкі Саюз ператварыў вобразы калектыўнай памяці ў інструмент прапаганды. У артыкуле разглядаецца, як падчас Другой сусветнай вайны вобразы з гісторыі ВКЛ апынуліся ў савецкім антыфашысцкім прапагандысцкім дыскурсе, якімі вобразамі карысталася савецкая прапаганда і для якіх мэтаў яны выкарыстоўваліся ў першую чаргу.

У артыкуле разглядаецца працэс развітання з камуністычным мінулым у Славакіі. Адмыслова аналізуецца працэс пераходу ўлады і канфігурацыя эліт, паколькі гэтыя фактары прынцыпова паўплывалі на характар дэкамунізацыі. Таксама адзначаецца, што істотна паўплывалі на палітыку памяці ў Славакіі славацка-чэшскія стасункі і працэс уступлення ў Еўразвяз.

У артыкуле прадстаўлены гендарны аналіз беларускіх падручнікаў па гісторыі Беларусі. Даследаванне паказвае, што сучасныя беларускія падручнікі працягваюць канструяваць традыцыйны погляд на гісторыю як пераважна мужчынскую і публічную. “Афіцыйныя” падручнікі мала ўлічваюць унёсак жанчын у развіццё грамадства і ствараюць свет, дзе мужчыны больш актыўныя і часцей маюць доступ да рэсурсаў і ўлады.

У артыкуле праведзена ацэнка вопыту нацыянальнага канструявання на прыкладзе ідэалагічнай дзейнасці грамадска-культурнага аб'яднання “Полісьсе”. Паказаны прычыны яго ўзнікнення, выяўлены і прааналізаваны інструментар і патэнцыял створанага этнапалітычнага міфа. Нягледзячы на шырокі набор ідэй і распрацаваную аргументацыю, гэты міф не быў успрыняты мэтавай аўдыторыяй як устойлівае бачанне мінулага і будучыні рэгіёна.

У дадзеным артыкуле разглядаецца гісторыя літоўскай дзяржаўнасці ў поглядах юрыста, палітыка і культурнага дзеяча Міхала Ромэра. Аналізуецца яго канцэпцыя, палітычныя абставіны і асноўныя прычыны яе няўдачы. Хоць Ромэр заклікаў паставіць на парадак дня пытанне гістарычнай Літвы як важнае для незалежнасці Польшчы і рэгіянальнай стабільнасці, польскія палітыкі інтэрпрэтавалі яго планы як палітычную інтрыгу.

У артыкуле аналізуюцца погляды дзеячаў украінскага нацыянальнага руху ХІХ – першай паловы ХХ стагоддзяў на пытанне далучэння ўкраінскіх земляў да Вялікага Княства Літоўскага. Таксама звернута ўвага на ацэнкі, дадзеныя ўкраінскімі нацыянальнымі дзеячамі розным праблемам “літоўскага” перыяду сваёй гісторыі. Аўтар параўноўвае погляды розных плыняў украінскага руху і праводзіць паралелі з сучаснай гістарыяграфіяй Украіны.

У артыкуле апісваецца маладаследаваны феномен беларускага рэлігійна-патрыятычнага руху, а таксама гісторыя яго друкаванага органа – газеты “Biełarus”. Робіцца спроба акрэсліць перадумовы з'яўлення гэтага выдання, праводзіцца агляд моўнай палітыкі каталіцкага касцёла на Беларусі і гісторыі развіцця рэлігійна-патрыятычнага руху. Аўтар таксама аналізуе чытацкую аўдыторыю і рэакцыю іншых віленскіх выданняў.

У артыкуле разглядаюцца асноўныя праблемы савецкай гістарыяграфіі Евангельскіх хрысціян-баптыстаў. Кантроль з боку дзяржавы, метадалагічныя і тэматычныя абмежаванні ўплывалі на тэндэнцыйнае адлюстраванне дзейнасці ЕХБ у савецкім грамадстве. Савецкая гістарыяграфія ўтрымлівае багаты факталагічны матэрыял і адначасова дазваляе лепш зразумець дзяржаўна-рэлігійную палітыку таго часу.